drijfveren van ambtenaren

Dit is het derde deel van het drieluik 'Dit moet je weten over de rijksambtenaar en personeelsbeleid'. We gaan in op leiderschap, flexibiliteit en de drijfveren van ambtenaren. Want terwijl de één gedreven wordt door intellectuele ontplooiing, wil de ander vooral maatschappelijk iets betekenen. En deze verschillende drijfveren vragen om een andere benadering van het personeelsbeleid. Lees er alles over!

Alles over leiderschap en drijfveren van ambtenaren

InternetSpiegel (ICTU) heeft de afgelopen jaren verschillende onderzoeken uitgevoerd die informatie opleverden over de behoeften van rijksambtenaren als het gaat om personeelsbeleid. Deze data over onder andere loopbaanbeleid, mobiliteit,  individuele ontwikkeling, leiderschap en beloning levert veel inzichten op. De belangrijkste conclusies vatten we in een drieluik voor je samen. In dit laatste deel lees je alles over leiderschap, duurzame inzetbaarheid en drijfveren van ambtenaren.

InternetSpiegel bracht in kaart welke manieren er zijn om als leidinggevende medewerkers te helpen met werken aan hun inzetbaarheid. Dat kan door te faciliteren (tijd en geld beschikbaar stellen voor ontwikkeling) en door te ondersteunen (meedenken, mogelijkheden voor promotie en ontwikkeling analyseren).

Ondersteunen heeft positief effect op duurzame inzetbaarheid

In het algemeen vestigen leidinggevenden vooral de aandacht op activiteiten die onder faciliteren vallen, terwijl uit onderzoek blijkt dat juist ondersteunen een positief effect heeft op de inzetbaarheid van medewerkers.

Transformationeel leiderschap draagt bij aan 5R-model

Transformationeel leiderschap is gericht op inspireren en motiveren in plaats van instrueren. Belangrijke steekwoorden van transformationeel leiderschap? Vernieuwing en creativiteit.

Alle elementen die bij transformationeel leiderschap horen, blijken bij te dragen aan het 5R-model (bestaande uit ruimte, resultaten, richting, relatie en rekenschap). Je ziet ze vetgedrukt in de opsomming hieronder. Dit analysemodel beschrijft de samenwerkingsrelatie tussen medewerker en manager, en hoe zij stap voor stap samenwerken aan resultaten.

  • Naarmate een leidinggevende meer persoonlijke ondersteuning biedt, ervaren medewerkers meer zelfstandigheid bij de uitvoering van hun werk;
  • Hoge prestatieverwachtingen lijken het gevoel van zelfstandigheid te beperken;
  • Het uitdragen van een visie door de leidinggevende is belangrijk voor het ervaren van een resultaatgerichte organisatie;
  • Het uitdragen van een visie door de leidinggevende vertoont ook de sterkste samenhang met de beleving van de informatievoorziening en communicatie in de organisatie;
  • Rolmodel zijn en teamgeest bevorderen hangen sterk samen met relatie met leidinggevende.

Flexibel werken? Oké, maar wel met zekerheid

Overheidsmedewerkers zijn doorgaans zekerheidszoekers met een beperkte wens tot contractflexibiliteit. Werknemers hebben wel de intentie om flexibeler te werken (door bijvoorbeeld opdrachten te doen voor andere afdelingen) maar dan wel met behoud van de vaste functie en/of arbeidsduur.

Er zijn ook groepen die flexibelere arbeidsvormen ambiëren, bijvoorbeeld vormen die buiten de eigen organisatie reiken:

  • een bepaald percentage van de werktijd aan klussen besteden;
  • werken in algemene dienst van het openbaar bestuur;
  • werken op detacheringbasis;
  • werken vanuit een projectenpool.

Dit zijn de belangrijkste redenen voor een flexibele invulling van het werk…

Voor alle groepen geldt dat persoonlijke ontwikkelmogelijkheden en een meer afwisselend takenpakket de belangrijkste redenen zijn om een flexibele invulling aan het werk te geven.

…en dit zijn de drijfveren van rijksambtenaren

Rijksambtenaren hebben verschillende drijfveren. Voor de één is het stijgen op de carrièreladder erg belangrijk, voor de ander is het intellectuele ontplooiing, of een manier om maatschappelijk of sociaal iets te betekenen. We kunnen vier groepen rijksambtenaren onderscheiden als het gaat om drijfveren:

  • Ik-gericht en presteren: deze medewerkers hechten aan drijfveren als een goed salaris, goede promotiekansen, verantwoordelijke functie en veel inspraak;
  • Ik-gericht en ontspannen: hierbij horen drijfveren zoals een goede vakantieregeling, goede werktijden, de zekerheid niet ontslagen te worden en een ordelijk verloop van de dag;
  • Ander-gericht en ontspannen: dit type medewerker hecht vooral waarde aan prettige collega’s, niemand wordt voorgetrokken, niet te veel spanning en grip op dagelijkse activiteiten;
  • Ander-gericht en presteren: hiertoe behoren drijfveren zoals een interessante functie, nuttig zijn voor de maatschappij, je capaciteiten kunnen benutten, nieuwe dingen leren en een werkkring waarin je iets kunt bereiken.

Deze typen medewerkers vinden andere zaken belangrijk in het werk en vragen daarmee om een andere benadering vanuit het personeelsbeleid.

Verder lezen

Wil je meer weten over de behoeftes van rijksambtenaren met betrekking tot personeelsbeleid? Je leest er alles over in het rapport ‘Wat weten we uit onderzoek?’

Lees ook deel 1 en deel 2 van het drieluik!

Reageer