Organisaties doen er alles aan om de fysieke werkomstandigheden van medewerkers te optimaliseren: ergonomisch verantwoorde werkplekken, klimaatbeheersing.
Wat blijkt? Inhoud van het werk is het allerbelangrijkste voor iedereen die werkt. Wanneer iemand positief is over de inhoud van het werk, dan is de kans erg groot dat diegene ook positief is over de organisatie waarbinnen hij werkt. Dit zal niemand echt verbazen. Immers, de keuze voor een bepaalde baan is vooral gebaseerd op de werkzaamheden die iemand moet verrichten. Werk moet vooral leuk zijn! Als medewerkers hun werk leuk vinden, dan zijn zij vaak tevreden over de inhoud van het werk. Daarnaast moet werk voldoende afwisselend zijn, en het is belangrijk dat de eigen capaciteiten tot hun recht komen.
De relatie met collega’s is ook in hoge mate bepalend voor het totaaloordeel voor de organisatie waarin medewerkers werken. Als de relatie met collega’s goed is, dan biedt dat veerkracht bij tegenslagen. Vooral een goede samenwerking telt mee. Maar het is ook belangrijk dat collega’s persoonlijke belangstelling hebben voor elkaar.
De wijze waarop de direct leidinggevende leiding geeft, blijkt van even grote invloed op de medewerkertevredenheid als de relatie met collega’s. Het gaat er dan met name om of de leidinggevende voldoende ondersteuning geeft, oog heeft voor het welzijn van de medewerkers en of de leidinggevende in staat is om mensen goed samen te laten werken.
Ten slotte dragen tevredenheid over de mate van zelfstandigheid en verantwoordelijkheden, de loopbaanontwikkelingsmogelijkheden en de informatievoorziening en communicatie bij aan een positief oordeel over het werk en de organisatie. De tevredenheid over de mate van zelfstandigheid en verantwoordelijkheid hoeft overigens niet te betekenen dat medewerkers volledig zelf kunnen bepalen hoe zij het werk verrichten. Of dat een medewerker volledige verantwoordelijkheid heeft. Het gaat hier om een optimale balans: voldoende verantwoordelijkheid en zelfstandigheid zonder zelf alles te moeten doen. De balans zal voor de ene medewerker anders zijn dan voor de andere.
Veel medewerkers zeggen dat zij primaire en secundaire arbeidsvoorwaarden belangrijk vinden. Toch blijkt dat deze aspecten de minste impact hebben op tevredenheid over het werk en de organisatie. Maar dit betekent niet dat dat arbeidsvoorwaarden er niet toe doen! Arbeidsvoorwaarden doen er wel toe, maar andere aspecten van het werk zijn meestal belangrijker.
Een voorbeeld: stel dat iemand erg ontevreden is over het werk en de organisatie waarin hij of zij werkt. Wanneer het salaris wordt verhoogd, zou dit misschien wel even effect hebben op de tevredenheid, maar uiteindelijk geven aspecten als inhoud van het werk, collega’s en leidinggevenden de doorslag.
En de fysieke omstandigheden? Doen die er dan niet toe? Zij hebben immers ook een beperkte invloed op medewerkertevredenheid. Ook dit ligt niet zo eenvoudig. Fysieke omstandigheden vormen een zogenoemde hygiënefactor: ze moeten gewoon goed zijn. Een baan kiezen vanwege de fysieke omstandigheden zal niet snel gebeuren. Vergelijk het met de keuze voor een luchtvaartmaatschappij als u een vliegticket boekt. Waarschijnlijk vindt u het erg belangrijk dat de piloten goed getraind zijn. Maar de kans is niet zo groot dat u dit aspect in overweging neemt wanneer u kiest voor een bepaalde maatschappij.